Dışkı örnekleri çoğunlukla viral / bakteriyel diyare etkenlerini bulmak, parazit ve parazit yumurtası aramak, gastrointestinal sistem kanamalarını (gizli kan) saptamak amacı ile kullanılır.

Dışkı örneğinin toplanması

Doğrudan, steril sızdırmaz plastik kaba, hasta tarafından toplanır.

Dışkı, kuru bir kaba yapıldıktan sonra plastik veya tahta kaşıkla, burgulu kapaklı transfer kabına da aktarılabilir.

Laboratuvara hemen gönderilemeyen örnekler 2-8 C'de saklanır.

Tuvalet kağıtları baryum tuzları içerebileceğinden, örnek toplamada kullanılmamalıdır.

Bebeklerde, ters çevirilmiş (plastik kısmı iç tarafa gelecek şekilde bağlanmış) çocuk bezi kullanılmalıdır (bezin dışkıyı emmemesi için).

Örnek toplanırken dikkat edilmesi gerekenler

Dışkıya kesinlikle idrar karışmaması gerekir.

Dışkının mukuslu (köpüksü görünümlü alan), cerahatlı ve kanlı yerlerinden örnek alınmalıdır.

Dışkı incelemeleri için 1-2 g dışkı yeterlidir.

Dışkı toplandıktan sonra en kısa sürede (1 saat) laboratuvara gönderilmelidir.

Kültür için örnek toplanması

İnfeksiyon etkeninin saptanabilmesi için; toplanan örneğin vakit geçirilmeden laboratuvara ulaştırılması gerekmektedir. Örnek, antibiyotik ve/veya diyare tedavisi için ilaç verilmeden önce alınmalıdır.

Parazit aranması için örnek toplanması

Parazit ve parazit yumurtalarının saptanabilmesi için de, 3 gün arka arkaya örnek toplanıp laboratuvara gönderilmesi tercih edilir.

Örneğin taze, kurumamış olması gerekir, özellikle amip aranacak örnekler, yarım saat içerisinde laboratuara ulaştırılmalıdır.

Örnek verilmeden önce radyolojide kullanılan kontrast maddelerden alınmamış olması gerekir.

Enterobius vermicularis aranması (Selofan band yöntemi)

Kıl kurtları, sabah erken saatlerde anüs etrafına yumurta bıraktıkları için, bu bölgeden selofan band yöntemi ile alınan örnek, bir lam üzerine yapıştırılarak laboratuvara gönderilir. Bu konuda, laboratuvar görevlilerinden ayrıntılı bilgi alınabilir.

Dışkıda gizli kan için örnek toplanması

Laboratuvara, örnek kabı içerisinde dışkı gönderilerek gizli kan bakılması sağlanır.

Dışkıda gizli kan aranmadan önce belirli bir süre diyet yapmak gerekir;

İki gün süre ile kırmızı et, brokoli ve turp gibi gıdaların alınmaması gerekir.

Hastaya tavsiye edilebilecek yiyecekler; sebze (marul,ıspanak, mısır), meyva (şeftali, elma, kayısı ve üzüm) az miktarda fındık, patlamış mısır, tavuk ve balık (konserve) etidir.

Aspirin, kortizonlu ilaçlar, fenilbutazon ve indometazin gibi ilaçlar gastrointestinal irritasyon yaparak gizli kanın pozitif çıkmasına neden olabilir.

Günde 250 mg'dan fazla C vitamini alanlarda yalancı negatif sonuç görülebilir.

Demir ilaçları da yalancı pozitif sonuçlara neden olabilir. Bu ilaçların örnek toplanmadan en az 2 gün önce, kesilmiş olması gerekir.

Menstürasyon sırasında örnek toplanması pozitif sonuç alınmasına neden olabilir.

Rotavirus, Helicobacter pylori dışkı antijeni (HpSA), Clostridium difficile Toksin A testi ve dışkıda redüktan madde aranması isteklerinde de yukarıdaki işlemler uygulanır.